Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ 1922. ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ

Ε. Στην A’ ενότητα είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε για τον τουρκικό εθνικισμό που αναπτυσσόταν με την καθοδήγηση των Νεότουρκων. Παραθέσαμε εκεί πολλά στοιχεία που στηρίζουν την άποψή μας, ότι ο Βενιζέλος δεν είδε ή δεν έδωσε την πρέπουσα σημασία 1 στο κίνημα αυτό, για το οποίο αρχικά είχε εκφραστεί με θετικότατα σχόλια, θέση που άλλαξε στη συνέχεια.
Εδώ θα παραθέσουμε ένα ακόμα ντοκουμέντο που συνηγορεί ξεκάθαρα υπέρ της άποψής μας. Το παραθέτει ο Ριζάς . αφορά μια έκθεση του συνταγματάρχη Γεωργίου Κατεχάκη -που υπηρετούσε τότε στην Κωνσταντινούπολη- και στάλθηκε στο Γενικό Στρατηγείο της Θεσσαλονίκης το Νοέμβριο του 1918.
Στην έκθεση αυτή ο Κατεχάκης τόνιζε ότι: (1) οι Τούρκοι, ωσάν να μην είχαν ηττηθεί και μετά τη συμφωνία του Μούδρου, συμπεριφέρονταν προκλητικά έναντι των χριστιανών, (2) το Νεοτουρκικό Κομιτάτο υφίστατο, εξόπλιζε τον πληθυσμό,

Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ 1922. ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ

Γ. Είδαμε στις σελίδες 24 - 26 κάποιες σκέψεις σχετικές με τη στρατιωτική ηγεσία της περιόδου του Χατζηανέστη. Θα συνεχίσουμε με αυτή την περίοδο για να κινηθούμε αντίστροφα προς στην περίοδο της αρχιστρατηγίας Παπούλα.
Μια επόμενη καταγραφή από την έκθεση του Χατζηανέστη αναφέρει: «V. Ότι η συγκέντρωσις του υλικού των δυο σωμάτων Α’ – Β’ εις την προεξοχήν Αφιόν Καραχισάρ χάριν των σιδηροδρομικών συγκοινωνιών ήτο εγκληματική, διότι η αμυντική γραμμή ήτο εγκατεστημένη εις απόστασιν εξ χιλιομέτρων από τη πόλεως ταύτης, ου ένεκα εν περιπτώσει δυσαρέστου τροπής της μάχης η διάσωσις του υλικού θ’ απέβαινε δυσχερής». Όπερ κι εγένετο. Το ελάχιστο βάθος της άμυνας σε συνδυασμό με τα τεράστια κενά επέτρεψε στους Τούρκους να διεισδύσουν και να αναγκάσουν το Α΄ Σ.Σ. να υποχωρήσει εσπευσμένα εγκαταλείποντας τεράστιο όγκο υλικού, με αποτέλεσμα εντός ολίγου χρόνου όσες μονάδες μάχονταν στην εξέχουσα να ξεμείνουν από τρόφιμα και πυρομαχικά δεδομένης της απόστασης των 400 χιλιομέτρων από τις αποθήκες της Σμύρνης, οι οποίες σύμφωνα με τον Ροδά ήταν πλήρεις τροφίμων, που σάπιζαν, και εφοδίων που δε στάλθηκαν ποτέ στο μέτωπο.

Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ 1922ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ

 - ΣΧΟΛΙΑ & ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οι ευθύνες για την καταστροφή πού πρέπει να αποδοθούν: (α) Στο Βενιζέλο που οδήγησε τη χώρα στη Μικρά Ασία; (β) Στον Κωνσταντίνο και το Γούναρη που συνέχισαν μια αδιέξοδη πολιτική και έφτασαν μέχρι το Σαγγάριο; (γ) Στη στρατιωτική ηγεσία για το ανερμάτιστο των αποφάσεων και για την ανικανότητα που επέδειξε στην εκτίμηση κρίσιμων καταστάσεων; (δ) Στους Μεγάλους μας Σύμμαχους που μας χρησιμοποίησαν για το δικό τους συμφέρον; (ε) Σε όλους τους πρωταγωνιστές που στα σχέδιά τους για το διαμελισμό της Τουρκίας δεν υπολόγισαν την τουρκική αντίδραση ή που τη δημιούργησαν, γιατί εξυπηρετούσε τα νέα γεωπολιτικά δεδομένα μετά τη ρωσική επανάσταση;

Στις προηγούμενες σελίδες οι απαντήσεις στα παραπάνω 5 ερωτήματα δίνονται μέσα από την αφήγηση και το σχολιασμό των γεγονότων, αλλά πρέπει, για να είναι ολοκληρωμένη η μικρή αυτή παρουσίαση της τραγικής τετραετίας 1919 – 1922, να δοθούν επιπλέον στοιχεία στον αναγνώστη για να μπορέσει να αποκτήσει τη δική του εικόνα και να επεκτείνει τη μελέτη του για τα γεγονότα και τους πρωταγωνιστές της περιόδου αυτής.

Η ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ 1922,ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

 - Η ΣΜΥΡΝΗ ΜΑΝΑ ΚΑΙΓΕΤΑΙ
Η τουρκική επίθεση άρχισε στις 26 Αυγούστου, αλλά η αγωνία και ο τρόμος εμφανίστηκαν στους Σμυρνιούς στις 28 Αυγούστου 1922, όταν έφτασαν τα νέα για την εκκένωση του Αφιόν Καραχισάρ και την άλλη μέρα εντάθηκαν με την είδηση για τη διάσπαση του μετώπου.
Την 1 η Σεπτεμβρίου ο Ύπατος Αρμοστής –ο μισητός στους Σμυρνιούς Α. Στεργιάδης- διεμήνυσε μυστικά στους υπαλλήλους «να συσκευάσουν τα αρχεία και να είναι έτοιμοι προς αναχώρησιν». Η εντολή αυτή έπρεπε να κρατηθεί μυστική από τον ελληνικό πληθυσμό "για να μην δημιουργηθεί προσφυγικό πρόβλημα στην Ελλάδα", όπως του ζήτησε στις 31/8 ο πρωθυπουργός Δ. Γούναρης. Για αυτό οι υπάλληλοι έπρεπε «να φροντίσουν να ενθαρρύνουν τους κατοίκους, παρεμποδίζοντας την αναχώρησιν τούτων»! Παράλληλα ο αρχιστράτηγος Χατζηανέστης στις 3 Σεπτεμβρίου διαβεβαίωνε τον πληθυσμό -με δηλώσεις του στις εφημερίδες- ότι «οι Τούρκοι όχι μόνον σε δέκα ημέρες, αλλ’ ούτε μετά δέκα μήνας θα δυνηθούν να εισέλθουν εις την Σμύρνην».